Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2020

ev media-logo

Ρεκόρ βροχόπτωσης μισού αιώνα, καταρρίφθηκε στον Άγιο Νικόλαο Ευρυτανίας λόγω ΙΑΝΟΥ - "Καμπανάκι" από τους ειδικούς

Πολύ μεγάλες ποσότητες νερού καταγράφηκαν το τριήμερο 17-19 Σεπτεμβρίου στην Ευρυτανία, απόρροια του μεσογειακού κυκλώνα «Ιανού». Σημειώθηκαν ζημιές και καταστροφές σε υποδομές και οδικό δίκτυο του νομού, με τα μηχανήματα να επιχειρούν ακόμα -σχεδόν μία εβδομάδα μετά- στα προβληματικά σημεία.potami-laspi-broxi1

Η ποσότητα της βροχόπτωσης ήταν τέτοια, που καταρρίφθηκαν ρεκόρ πολλών δεκαετιών, όπως στην περίπτωση του χωριού Αγίου Νικολάου Ευρυτανίας, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά από το Καρπενήσι. Το Εργαστήριο Δασικής Υδρολογίας του «Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων» του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού «ΔΗΜΗΤΡΑ», διαθέτει στην περιοχή μετεωρολογικό και υδρολογικό σταθμό που λειτουργούν από το 1972. Ο μετεωρολογικός σταθμός βρίσκεται σε δασική περιοχή, σε υψόμετρο 1120 μ., και συλλέγει μετεωρολογικά δεδομένα για 48 συναπτά έτη.

Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Καούκη*, Δασοπόνο Msc, η ανάλυση της βροχόπτωσης από δύο διαφορετικές θέσεις μέτρησης στον Άγ. Νικόλαο, έδωσε ένα συνολικό ύψος βροχόπτωσης 340 mm, ήτοι 340 τόνους νερού ανά στρέμμα. Η κατανομή της στις τρεις μέρες που διήρκεσε το φαινόμενο έχει ως εξής:

->14 mm την 17η Σεπτεμβρίου 

->244 mm την 18η Σεπτεμβρίου

->82 mm την 19η Σεπτεμβρίου

«Από τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία του Εργαστηρίου της Δασικής Υδρολογίας διαπιστώνουμε», αναφέρει ο Δασοπόνος, «πως το ύψος βροχής των 244 mm στη διάρκεια ενός 24ώρου δεν έχει καταγραφεί άλλη φορά στην περιοχή από το 1972. Η μεγαλύτερη τιμή 24ώρου που είχε παρατηρηθεί ήταν την 12η Ιανουαρίου 1997 με 188 mm».

«Τα αποτελέσματα της βροχόπτωσης της 17ης-19ης Σεπτεμβρίου καταγράφηκαν στο σταθμηγράφο που διαθέτει το εργαστήριό μας στην περιοχή για τη μέτρηση της απορροής. Τα αποτελέσματα από τη ραγδαιότητα του φαινομένου αποτυπώνονται στις εγκαταστάσεις που είναι τοποθετημένος ο σταθμηγράφος στη Φωτογραφία 1, όπου βλέπουμε τη δεξαμενή ηρεμίας με τον εκχειλιστή, να έχει γεμίσει από φερτά υλικά, τα οποία παρασύρθηκαν από την λεκάνη απορροής του συγκεκριμένου ρέματος, αλλάζοντας άρδην την κατάσταση που υπήρχε πριν την καταιγίδα (Φωτογραφία 2)», αναφέρει ακόμα στο dasarxeio.com ο κ. Καούκης.ag nikolaos_nero1

Προσθέτει δε τα εξής, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου:

«Γίνεται έτσι αντιληπτό ότι η εμφάνιση ακραίων επεισοδίων βροχόπτωσης στο άμεσο μέλλον, ακόμα και σε πλήρως δασωμένες λεκάνες απορροής, θα έχει δυσμενή αποτελέσματα στα κατάντη και ειδικότερα στις πεδινές περιοχές, όπου στις περισσότερες περιπτώσεις παρατηρούνται ανθρωπογενείς παρεμβάσεις στις κοίτες των ρεμάτων.

Κύριο συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι ότι θα πρέπει η πολιτεία να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στα ορεινά υδρονομικά έργα, βάζοντας νέους κανόνες στην αναγκαιότητα κατασκευής τους. Σκοπός τους θα πρέπει να είναι η ρύθμιση της δίαιτας της ροής για το μετριασμό των μέγιστων παροχών, αλλά πολύ περισσότερο για τη συγκράτηση των φερτών υλών στα ανάντη των πλαγιών και τις κοίτες των ορεινών ρεμάτων, παρόμοιου εδαφικού υποβάθρου».

«Ιδιαίτερη προσοχή», λέει ακόμα ο Δασοπόνος, «πρέπει να δοθεί επίσης στις περιοχές όπου οι ανθρώπινες παρεμβάσεις στις πεδινές περιοχές έχουν αλλοιώσει δραματικά τις ροές των υδάτων, με δυναμικούς περιορισμούς στη φυσική κοίτη. Επομένως, σε περίπτωση εκδήλωσης αντίστοιχης νέας καταιγίδας, το νερό προσπαθώντας να ακολουθήσει την φυσική του ροή, θα δημιουργήσει με βεβαιότητα πολύ δυσμενή αποτελέσματα (…)».

*Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων του ΕΛΓΟ “ΔΗΜΗΤΡΑ” Εργαστήριο Δασικής Οικολογίας & Υδρολογίας