Greek Albanian English French German Italian Portuguese Russian Spanish Turkish
Κυριακή, 17 Δεκεμβρίου 2017

ev media-logo


Νομοτελειακή φθορά ή ευκαιρία αναγέννησης; Ο Διονύσης Παρούτσας γράφει για την εγκατάλειψη των χωριών και όσα μπορούν να την αποτρέψουν

Στις 27 Οκτωβρίου, μια πολύ δυσάρεστη είδηση φιγουράριζε στο πρωτοσέλιδο των Ευρυτανικών Νέων: "Έφυγε απρόσμενα ο μοναδικός κάτοικος των Δολιανών". Η φθίνουσα πορεία του νομού μας, η ερήμωση των χωριών και των συνοικισμών τους έχει πλέον λάβει μη αναστρέψιμες διαστάσεις, και αυτό δεν είναι κάτι καινούριο. Αναπόφευκτα, όλο και συχνότερα θα διαβάζουμε στον τοπικό τύπο πρωτοσέλιδα αυτού του είδους.780

Μέχρι που σε πέντε-δέκα το πολύ χρόνια, το μόνο κατοικημένο μέρος του νομού θα είναι η πρωτεύουσα και, άντε, δυο τρία χωριά στον Δήμο Αγράφων. Πρόκειται για τη θλιβερή πορεία ενός τόπου που δεν μπορεί να θρέψει τους κατοίκους του καθώς το έδαφος είναι ορεινό. Ή, μάλλον λάθος, μπορεί να τους θρέψει, γιατί στις αρχές του 20ού αιώνα τα χωριά έσφυζαν από ζωή και οι άνθρωποι επιβίωναν μια χαρά. Προφανώς, όμως, αυτό είναι και το περισσότερο που μπορεί να προσφέρει η Ευρυτανία από πλευράς πρωτογενούς παραγωγής: απλή επιβίωση.

Σήμερα, εντούτοις, η απλή επιβίωση δεν αρκεί. Σήμερα θέλουμε και ιατρική περίθαλψη και κινητά τηλέφωνα και ίντερνετ και ευκολία μετακίνησης και όλα όσα έχει να προσφέρει ο πολιτισμός. Οπότε νομοτελειακά, σαν το παιχνίδι "simcity" που έπαιζα κάποτε, σύντομα θα γραφτεί το "game over", από απλή έλλειψη κατοίκων και άρα φορολογητέας ύλης!

Παρά ταύτα, το 2017, οι συνθήκες δεν είναι ίδιες με το 1917. Σήμερα υπάρχουν μηχανήματα που καθαρίζουν τους δρόμους το χειμώνα, υπάρχει το ίντερνετ που επιτρέπει σε κάποιον να ζει σε ένα μέρος και να δραστηριοποιείται σε ένα άλλο, υπάρχουν οι υποδομές για την ιατρική περίθαλψη, υπάρχουν όλα εκείνα που προσφέρει ο πολιτισμός! Το μόνο που μένει για να αναστραφεί η πορεία είναι να δραστηριοποιηθούν οι άνθρωποι έξω από τα γνωστά πλαίσια, αυτό που μένει είναι να ασχοληθούν με την αειφορική καλλιέργεια, τη βιολογική κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία, την εκμετάλλευση του τουριστικού προϊόντος, είτε πρόκειται για θρησκευτικό είτε για φυσιολατρικό.

Έχουμε δυο μοναστήρια που δεν απέχουν πάνω από 60 χιλιόμετρα το ένα από το άλλο τα οποία αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της πατρίδας μας, το ένα στον Προυσό και το άλλο στην Τατάρνα. Είμαστε το λίκνο της Εθνικής Αντίστασης και θα μπορούσαμε να καταστούμε περιζήτητος τουριστικός προορισμός μέσα και έξω από τα σύνορα. Απλά, αυτό που χρειάζεται είναι ιδέες, νέες ιδέες, καινοτόμες ιδέες, φαντασία και όρεξη για δουλειά.

Την περασμένη βδομάδα είχα πάει για δεύτερη φορά με τους μαθητές του 4ου Δημοτικού Σχολείου στην έκθεση παλαιογραφίας του Προυσού. Η κ. Λεωνή Θανασούλα έχει κάνει μια εκπληκτική δουλειά, παρουσιάζοντας τα χειρόγραφα του μοναστηριού με τρόπο που συναρπάζει τους μικρούς μαθητές, οι οποίοι παίζουν, ζωγραφίζουν και έρχονται σε επαφή με το ζωντανό κομμάτι της ιστορίας μας, μιας ιστορίας που, όταν την γνωρίσουν, την αγαπούν και την τιμούν με τον τρόπο που πρέπει.

Την ίδια μέρα ήταν στο χωριό κι άλλο ένα σχολείο που ήρθε από το Αγρίνιο, παρακαλώ, για να επισκεφθεί την ίδια έκθεση και να γνωρίσουν τα παιδιά τον τόπο, τη φύση και την ανθρώπινη δραστηριότητα στο πέρασμα του χρόνου. Και ξαφνικά, η πλατεία του χωριού, που ερημωμένη περιμένει πότε τα Ευρυτανικά Νέα θα σημάνουν και το δικό της τέλος, γέμισε με παιδικές φωνές και ξεφωνητά.

Αναρωτιέμαι πόσο δύσκολο είναι να παραχωρηθεί, ας πούμε, το Κατσάμπειο Γυμνάσιο του Προυσού, που κάθεται κλεισμένο και φθείρεται από την αχρησία στον νεοσύστατο πολιτιστικό φορέα "Ελληνικό Σχολείο Προυσού" του οποίου προΐσταται η εξαιρετική αυτή ιστορικός και φιλόλογος; Γιατί η έκθεση να μη γίνει μόνιμη, γιατί οι δράσεις που έχει φτιάξει να μην παγιωθούν και να προσφέρονται όλο το χρόνο σε μαθητές από σχολεία όλης της περιφέρειας, ακόμη και όλης της χώρας;

Πέρυσι, ο Μπακογιάννης σε συνεργασία με τις περιφερειακές αρχές της εκπαίδευσης και το πανεπιστήμιο του Βόλου, έκαναν μια σημαντική κίνηση που αφορούσε τέτοιου είδους δράσεις, με θέμα τη "μουσειακή" λεγόμενη εκπαίδευση, στην οποία βέβαια υπάγονται –χρηματοδοτούμενες μάλιστα– και επιτόπιες επισκέψεις σε ανάλογους χώρους. Να πεδίο δόξης λαμπρό για δραστηριοποίηση!

Αν δε γίνει κάτι τέτοιο τώρα, το σχολείο θα μετατραπεί σιγά - σιγά  σε αποθήκη ή σε ταβέρνα ή ποιος ξέρει σε τι άλλο, κάνοντας τα κόκκαλα του Κατσάμπα να τρίζουν και τις μνήμες των παιδιών που έμαθαν γράμματα σ' αυτό και πρόκοψαν στη ζωή τους να πονούν.

Αν έρχονταν στο χωριό, τρεις φορές το μήνα, από πέντε λεωφορεία με μαθητές για να δουν και να παίξουν σ' αυτόν τον ζωντανό χώρο, τότε σίγουρα τα καφενεδάκια στην πλατεία θα ξανάνοιγαν ή τουλάχιστον δεν θα έκλειναν τα υφιστάμενα.  Πιθανώς και κάποιοι γονείς θα μάθαιναν ότι "Προυσός" δεν είναι μόνο το μοναστήρι αλλά και το χωριό.

Κάποιες ευφάνταστες δράσεις, π.χ. μια χριστουγεννιάτικη εκδήλωση με ιδιαίτερο χρώμα σε συνδυασμό με το μοναστήρι και όποιες άλλες πολιτισμικές ιδιαιτερότητες έχει το χωριό, κατάλληλα προβαλλόμενες, θα μπορούσαν να αλλάξουν άρδην τα πράγματα, να συγκρατήσουν τη φθορά, να επεκτείνουν την ημερομηνία λήξης.

Κι αυτά μόνο σε ένα χωριό. Τα ίδια όμως θα μπορούσαν να γίνουν παντού, το σημαντικότερο είναι η διαφήμιση, ενώ και το αμέσως επόμενο είναι επίσης η διαφήμιση!

Είναι γνωστό ότι χωριουδάκια σαν και τα δικά μας υπάρχουν και στις Άλπεις. Κι εκεί η ζωή είναι δύσκολη. Όμως για κάποιον λόγο, οι κάτοικοί τους δεν τα εγκαταλείπουν! Το ποιος είναι αυτός ο λόγος, δεν το κρατούνε μυστικό βέβαια!

Μόνο που, μέχρι στιγμής, φαίνεται να τον ξέρει μόνο ο Μητροπολίτης που είναι και ο αποκλειστικός χορηγός τέτοιου είδους πολιτιστικών δραστηριοτήτων με εξόχως αναπτυξιακούς και συνάμα εθνωφελείς στόχους.